Skip to content

Ιστόλογος

Αρχή Αρχείο Ανάπτυξη, Οικονομία Κίσαμος &Τοπική Ανάπτυξη
Κίσαμος &Τοπική Ανάπτυξη Εκτύπωση E-mail
 

 

Εισήγηση του Γιώργου Αγοραστάκη στο αναπτυξιακό συνέδριο “Τοπική Ανάπτυξη και Επιχειρηματικότητα – Ο ρόλος των Οργανισμών Αυτοδιοίκησης” των Δήμων Κισάμου, Μηθύμνης, Ινναχωρίου & του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Στρατηγικού Σχεδιασμού, στο Καστέλι 8 & 9 -10-2005

 

ΚΙΣΣΑΜΟΣ - Μια γενική επισκόπηση

 

ΚΙΣΑΜΟΣΗ περιοχή αναφοράς της πρώην Επαρχίας Κισάμου. Έχει έκταση 535 τετρ. χιλ. που αντιστοιχεί στο 22,3% της συνολικής επιφάνειας του Ν. Χανίων και στο 6,4% της Κρήτης.

 

Στην μορφολογία του εδάφους διακρίνονται οι έντονες πτυχώσεις με βαθιές κοιλάδες σε διαδοχικές λοφώδεις και ορεινές μάζες. Κυριαρχεί το ορεινό έδαφος (48,7%) ενώ το πεδινό τμήμα και η εύφορη γεωργική γη καλύπτει το 17% περίπου της έκτασης της Επαρχίας και βρίσκεται στο μεγαλύτερο μέρος της στο βόρειο δυτικό τμήμα. Στις καλλιέργειες επικροτούν οι δενδρώδεις με 77,8% περίπου και ειδικά οι ελιές και τα αμπέλια. Η καλλιεργήσιμη γη είναι 223.036 στρέμματα από τα οποία την οποία το 20,04% είναι αρδευόμενη (28,5% του Νομού).

 

Ο πληθυσμός της Κισάμου είναι 20464 κάτοικοι (2001) και αντιστοιχεί στο 13,6% του Νομού. Στο παρελθόν η αποδυνάμωση του πληθυσμού της Επαρχίας, υπήρξε συνεχής. Η μείωση του πληθυσμού εκφράστηκε με τη μετανάστευση και την αστυφιλία προς την Αθήνα και την πόλη των Χανίων. Μετά το 1971 παρατηρείται μείωση στα ποσοστά εξόδου του πληθυσμού από την Επαρχία γιατί περιορίστηκαν σε σημαντικό βαθμό οι παράγοντες που επέβαλαν τη μαζική μετανάστευση προς το εξωτερικό ή το εσωτερικό, αλλά συνεχίζεται η εσωτερική μετακίνηση του πληθυσμού από τα ορεινά προς τα πεδινά διαμερίσματα.

 

Το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, απασχολείται στον πρωτογενή τομέα και ειδικότερα στην γεωργία και την κτηνοτροφία όπου η πλειοψηφία ανήκει στην κατηγορία των αυτό-απ ασχολούμενων. Στο δευτερογενή τομέα (βιομηχανία-βιοτεχνία) το ποσοστό των εργαζομένων είναι μονοψήφιο ενώ στον τριτογενή τομέα (υπηρεσίες-Τουρισμός) αυξάνεται η απασχόληση συν τω χρόνω εις βάρος της απασχόλησης του Αγενή τομέα. Ο τουρισμός είναι μια αναπτυσσόμενη δραστηριότητα ωστόσο παρουσιάζει σημαντική καθυστέρηση σε σχέση με το Νομό.

 

Ο αγροτικός τομέας κυριαρχεί έναντι των άλλων τομέων οικονομικής δραστηριότητας, τόσο σε σχέση με την απασχόληση όσο και σε σχέση με τη διαμόρφωση του ΑΕΠ. Η επαρχία χαρακτηρίζεται σαν κατ' εξοχήν Γεωργο-κτηνοτροφική περιοχή. Αυτό που χαρακτηρίζει το βαθμό ανάπτυξης του γεωργικού τομέα είναι ο βαθμός εκμηχάνισης, τυποποίησης και μεταποίησης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και παραγωγών, οι αρδευόμενες εκτάσεις, ο βαθμός αξιοποίησης των συντελεστών παραγωγής και το σύστημα εμπορίας και διακίνησης. Συγκεκριμένα:

    Ο βαθμός εκμηχάνισης θεωρείται ικανοποιητικός λαμβάνοντας υπόψη των πολυτεμαχισμό του κλήρου και τη μορφολογία των εδαφών.

    Ο βαθμός τυποποίησης - μεταποίησης των βασικών προϊόντων τις περιοχής είναι πολύ μικρός. Μόλις το 15% περίπου της παραγωγής ελαιολάδου τυποποιείται. Οι μεταποιητικές δραστηριότητες στα υπόλοιπα προϊόντα είναι σχεδόν ανύπαρκτες με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής να καταναλώνεται σε νωπή μορφή.

    Οι αρδευόμενες εκτάσεις είναι περιορισμένες

    Δε αξιοποιούνται ορθολογικά οι συντελεστές παραγωγής.

 

Ο βαθμός καθετοποίησης γεωργικής παραγωγής - μεταποιητικών δραστηριοτήτων αγροτικών προϊόντων είναι πολύ μικρός για μία επαρχία με τόσο σημαντικές γεωργικές δραστηριότητες και δεν απαιτεί πάντοτε μεγάλα επενδυτικά σχέδια για να είναι βιώσιμα.

 

Το μεγαλύτερο μέρος από τις κοινωνικές και οικονομικές υποδομές συγκεντρώνεται στο βόρειο τμήμα της Επαρχίας και στον άξονα Ταυρωνίτης-Πλάτανος όπου κατοικεί και π πλειοψηφία του πληθυσμού και συγκεντρώνει και το μεγαλύτερο τμήμα από τις οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες. Χωροταξικό, το κύριο μέρος από τις δραστηριότητες συγκεντρώνεται στο Δήμο Κισάμου που εξυπηρετεί κύρια την Ανατολική Κίσσαμο.

 

Η περιοχή είναι πλούσια σε φυσικές ομορφιές, αρχαιολογικούς χώρους και παραλίες μήκους αρκετών χιλιόμετρων που προσδίδουν στην περιοχή ένα συγκριτικό πλεονέκτημα για την τουριστική της ανάπτυξης. Υπάρχουν τουλάχιστον 35 περιοχές που παρουσιάζουν σοβαρό αρχαιολογικό, ιστορικό, και φυσιολατρικό ενδιαφέρον.

 

Για την προστασία του ανθρωπογενούς και φυσικού περιβάλλοντος απαιτείται να ληφθούν άμεσα και επείγοντα μέτρα. Μεσοπρόθεσμα πρέπει να προωθηθούν χωροταξικά σχέδια για όλους τους Δήμους.

 

Οι στόχοι ενός αναπτυξιακού προγράμματος για την περιοχή, που έχουν τεθεί στο παρελθόν στα πλαίσια μιας αναγνωριστικής μελέτης της Αν. Κισάμου -και παραμένουν επί πολύ επίκαιροι- είναι:

    Η δημογραφική συγκράτηση του πληθυσμού και διαφοροποίηση των τάσεων.

    Αξιοποίηση με την αναβάθμιση των ανθρώπινων πόρων της επαρχίας.

    Δημιουργία - ανάπτυξη νέων συμπληρωματικών δραστηριοτήτων για την ενίσχυση του γεωργικού εισοδήματος, την αντιμετώπιση της υποαπασχόλησης, ιδιαίτερα του γυναικείου δυναμικού, και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας

    Ανάπτυξη δράσεων και ενεργειών στην κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης με μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονομιάς και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.

    Χωροταξική κατανομή των δραστηριοτήτων με στόχο τη συγκράτηση του πληθυσμού στις ορεινές και ημιορεινές περιοχές και την αποτροπή της συγκέντρωσης του πληθυσμού σε ορισμένες περιοχές του βόρειου τμήματος της επαρχίας ή μόνο σε παραθαλάσσιες περιοχές.

    Βασική προτεραιότητα σε έργα οικονομικών και κοινωνικών υποδομών που στηρίζουν άμεσα ή έμμεσα την ανάπτυξη και βελτιώνουν σημαντικά τις συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων.

    Ανάπτυξη των πέντε κέντρων της επαρχίας, με εξαρτώμενες υπηρεσίες οικονομικές και κοινωνικές μεταξύ τους.

    Σύνδεση Γεωργίας - Τουρισμού - Μεταποιητικών δραστηριοτήτων - υπηρεσιών μέσω της προώθησης κύρια των ήπιων μορφών ανάπτυξης.

    Ανάπτυξη νέων δυναμικών δραστηριοτήτων στο Γεωργικό τομέα, κύρια στην φυτική και μικρή ζωική παραγωγή, με τον περιορισμό της νομαδικής αιγοπροβατοτροφίας.

    Βελτίωση των συντελεστών παραγωγής των υφιστάμενων παραγωγικών δραστηριοτήτων, ειδικά στις καλλιεργητικές τεχνικές, marketing, τυποποίηση - μεταποίηση, επιμόρφωση, τεχνική υποστήριξη.

    Στρατηγικός στόχος της ανάπτυξης της περιοχής, πρέπει να είναι, "Κίσσαμος περιοχή των εναλλακτικών μορφών τουρισμού και της Οικολογικής Γεωργίας".

 

Τοπική ανάπτυξη – Μια θεωρητική προσέγγιση


Σύμφωνα με τους θεωρητικούς της Τοπικής Ανάπτυξης «η τοπική ανάπτυξη μπορεί να θεωρηθεί ως μια διαδικασία οικονομικής ανάπτυξης και διαρθρωτικών αλλαγών στην οποία ενεργούν από κοινού οι τοπικοί παράγοντες (τοπικοί οργανισμοί και φορείς, τοπικές επιχειρήσεις, τοπική πρωτοβουλία και επιχειρηματικότητα), αξιοποιώντας τα τοπικά γεωγραφικά, φυσικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και φυσικούς πόρους όπως και τα κοινωνικοπολιτισμικά χαρακτηριστικά της τοπικής παραγωγής, με κεντρικό στόχο την επίτευξη της τοπικής ανταγωνιστικότητας.  

 

Με την τρέχουσα έννοια, ο όρος «ανταγωνιστικός» δηλώνει την ικανότητα αντοχής στον ανταγωνισμό της αγοράς. Η «χωρική ανταγωνιστικότητα» δεν έχει μια αυστηρά οικονομική έννοια, αλλά μία ευρύτερη έννοια από αυτήν της «ανταγωνιστικότητας», η οποία εκφράζεται με τον όρο: μια περιοχή γίνεται ανταγωνιστική, εάν μπορεί να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό της αγοράς με το να διασφαλίζει ταυτόχρονα την περιβαλλοντική, οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική της βιωσιμότητα.

 

Η ανταγωνιστικότητα με την οικονομική έννοια και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μιας περιοχής που στηρίζεται και μόνον στο κόστος παραγωγής (ιδίως το κόστος εργασίας), έχει ξεπεραστεί. Είναι ένα πλεονέκτημα που μπορεί τάχιστα να απαξιωθεί σε μία οικονομία παγκοσμιοποιημένη.

 

Οι περιοχές πρέπει να στηρίζονται περισσότερο στα πλεονεκτήματά τους όσον αφορά την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής οικονομίας, με την προώθηση της ανταγωνιστικότητας μέσω μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης των οικονομικών, περιβαλλοντικών, πολιτιστικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων, καθώς και τη βελτίωση του πλαισίου διαβίωσης και του επαγγελματικού περιβάλλοντος των κατοίκων τους. 

 

Με άλλους όρους, η χωρική ανταγωνιστικότητα προϋποθέτει:

·                      τη συνεκτίμηση των ενδογενών πόρων της περιοχής στην επιδίωξη μιας συνολικής συνοχής

·                      τη ενεργό συμμετοχή των τοπικών φορέων και των θεσμικών οργανώσεων

·                      την ένταξη των τομέων δραστηριότητας σε μια λογική καινοτομίας.

·                      τη συνεργασία με τις άλλες περιοχές και τη συνάρθρωση με τις περιφερειακές, εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές και με το διεθνές πλαίσιο­

 

«από τα πάνω προς τα κάτω» ή «από τα κάτω προς τα πάνω»

 

Υπάρχουν σήμερα δυο προσεγγίσεις σ’ ότι αφορά την τοπική –χωρική- ανάπτυξη: α) η τομεακή προσέγγιση των προβλημάτων του χώρου και η αντίστοιχη αντιμετώπισή τους και β) η ολοκληρωμένη ανάπτυξη που λαμβάνει υπόψη τη δυναμική του χώρου, με ενεργούμενο αποδέκτη τον άνθρωπο και τελικό στόχο την τοπική ευημερία του.  Η πρώτη προσέγγιση αφορά στην κάθετη ανάπτυξη του χώρου: ένας συγκεκριμένος τομέας ή έστω ορισμένοι τομείς της τοπικής οικονομίας γίνονται αποδέκτες παρεμβάσεων και αποτελούν κινητήρια δύναμη ώστε να δώσουν ώθηση στην ανάπτυξη και των άλλων τομέων οικονομικής τοπικής δράσης (διάχυση). Η δεύτερη προσέγγιση αφορά την ολοκληρωμένη ανάπτυξη όπου δίνονται προτεραιότητες στην οριζόντια ανάπτυξη του χώρου και αποδέκτες είναι όλοι οι τομείς και κλάδοι της τοπικής οικονομίας που εμφανίζουν προοπτικές δυναμικής εξέλιξης. Η στρατηγική της «από κάτω προς τα πάνω» ανάπτυξης θεωρείται συμβατή κυρίως με τις κοινωνικοοικονομικές ιδιαιτερότητες των ορεινών και μειονεκτικών περιφερειών σε πολλές χώρες της Ευρώπης και ειδικά της Ελλάδας.


Παρ’ όλο που το προηγούμενο πρότυπο ανάπτυξης - από πάνω προς τα κάτω- δεν εγκαταλείφθηκε, ωστόσο άρχισαν να διαφαίνονται σημαντικά δείγματα κινητοποίησης τοπικών πρωτοβουλιών. Η ανάπτυξη του χώρου σε τοπικό επίπεδο, ιδιαίτερα στις ορεινές αλλά και μειονεκτικές περιφέρειες τέθηκε στο επίκεντρο της κάθε προσπάθειας. Η «από πάνω προς τα κάτω» κατευθυνόμενη ανάπτυξη αφήνει ανεκμετάλλευτο σημαντικό τμήμα των τοπικών πόρων, καθώς και όποιες σχετικές πολιτικές και προγράμματα έχουν περισσότερο μακρο-οικονομικό παρά χωρικό (γεωγραφικό) προσανατολισμό. Δηλαδή, η τοπική ανάπτυξη θεωρείτο το επακόλουθο τομεακών ή κλαδικών πολιτικών και όχι ως μια διαδικασία αξιοποίησης του ενδογενούς δυναμικού σε κεφαλαιακούς, ανθρώπινους και φυσικούς πόρους που διαθέτει η κάθε γεωγραφική περιφέρεια.

Ένας σχεδιασμός τοπικής (χωρικής-ολοκληρωμένης) ανάπτυξης είναι μια διαδικασία που έχει στόχο να αποκτήσουν οι τοπικοί φορείς και οι θεσμικές οργανώσεις μια τετραπλή ικανότητα: την ικανότητα να αξιοποιούν το περιβάλλον τους, να δρουν από κοινού, να δημιουργούν διασυνδέσεις ανάμεσα στους διαφόρους τομείς κατά τρόπο ώστε να διατηρείται επιτόπου η μέγιστη δυνατή προστιθέμενη αξία και τέλος, να δημιουργούν σχέσεις με άλλες περιοχές και με τον υπόλοιπο κόσμο. 

 

Αυτές οι τέσσερις ικανότητες βρίσκονται σε αντιστοιχία με αυτό που αποκαλείται "οι τέσσερις διαστάσεις" της χωρικής ανταγωνιστικότητας, οι οποίες θα συναρθρώνονται μεταξύ τους με ιδιαίτερο τρόπο σε κάθε περιοχή. Οι διαστάσεις αυτές είναι: 

·                      η "οικονομική ανταγωνιστικότητα" - είναι η ικανότητα των τοπικών παραγόντων να προάγουν την επιχειρηματικότητα, να παράγουν και να διατηρούν τη μέγιστη δυνατή προστιθέμενη αξία στην περιοχή τους, δημιουργώντας μεγαλύτερες διασυνδέσεις ανάμεσα στους τομείς και καθιστώντας το συνδυασμό των τοπικών πόρων πλεονέκτημα για την αξιοποίηση του ειδικού χαρακτήρα των τοπικών προϊόντων και υπηρεσιών.

·                      η "κοινωνική ανταγωνιστικότητα"- είναι η ικανότητα των τοπικών φορέων να δρουν αποτελεσματικά από κοινού, βάσει μιας κοινής αντίληψης για ένα αναπτυξιακό σχέδιο, ικανότητα η οποία ενθαρρύνεται από τη συνεργασία ανάμεσα στα διάφορα θεσμικά επίπεδα

·                      η "περιβαλλοντική ανταγωνιστικότητα" - είναι η ικανότητα των τοπικών φορέων να αξιοποιούν το περιβάλλον τους, ανάγοντάς το σε "διακριτό" στοιχείο της περιοχής τους και διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη διατήρηση και την ανανέωση των φυσικών πόρων και της κληρονομιάς.

·                      η "ανταγωνιστικότητα σε παγκόσμια κλίμακα" - είναι η ικανότητα των τοπικών φορέων να εξασφαλίζουν για την περιοχή τους τη θέση που της αρμόζει σε σχέση με άλλες περιοχές και γενικότερα τον εξωτερικό κόσμο, κατά τρόπο που να αναδεικνύεται η περιοχή τους και να εξασφαλίζεται η βιωσιμότητά της στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης.

 

ΚΙΣΣΑΜΟΣ από τη θεωρία στην πράξη

 

Οι αναφερόμενες πολιτικές  εφαρμόζονται ήδη σε πολλές Ευρωπαϊκές περιοχές. Το ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί είναι, το πώς μπορεί να ενταχθεί η περιοχή μας σ΄ αυτές τις διαδικασίες με μια μακροχρόνια προοπτική, το πώς αυτές οι πολιτικές θα τεθούν στο επίκεντρο της αναπτυξιακής στρατηγικής της περιοχής μας. 

 

Είναι προφανές από τα προηγούμενα ότι στην τοπική και περιφερειακή αναπτυξιακή διαδικασία, τον προγραμματισμό και τους στόχους, σήμερα ενσωματώνονται «άϋλοι παράγοντες» που έχουν να κάνουν με την ικανότητα των τοπικών κοινωνιών να επιτυγχάνουν τη συνολική ανταγωνιστικότητα της περιοχής τους.

 

Ως εκ τούτων η υπόθεση της ανάπτυξης είναι πρώτα απ΄ όλα υπόθεση των τοπικών και κοινωνιών και πρώτιστα των φορέων τους και ειδικά της αυτοδιοίκησης. Εδώ υστερούμε σημαντικά.

 

Δεν πρέπει να παραγνωρίζεται επίσης το γεγονός ότι μεταξύ της περιφέρειάς μας και άλλων της Ευρώπης υπάρχει μια μεγάλη απόκλιση

-στις υλικές υποδομές (μεταφορές και επικοινωνίες, ενέργεια, περιβάλλον)

-στους αποκεντρωμένους θεσμούς και στο ρόλο που αυτοί ασκούν στην αναπτυξιακή διαδικασία, όπως και

-στο μακροοικονομικό περιβάλλον. 

 

Γι΄ αυτό δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί η προσπάθεια ολοκλήρωσης των μέτρων της «παραδοσιακής περιφερειακής πολιτικής» και να στραφούμε αποκλειστικά στις νέες τάσεις.

Οι στόχοι για την ολοκλήρωση των βασικών υποδομών και τη θεσμική αποκεντρωτική μεταρρύθμιση, έχουν πρωτεύουσα σημασία και για τη διαμόρφωση  μιας νέας τοπικής αναπτυξιακής πολιτικής. Πράγμα που εξαρτάται από την εθνική πολιτική.

 

Η προώθηση των υποδομών είναι ο επόμενος κρίσιμος παράγοντας.   

Τα κλειδιά για την Κίσσαμο είναι τρία.

 

1.Το νερό. Για την Κίσσαμο στρατηγικό ζήτημα ανάπτυξης αποτελεί η ανάπτυξη των αρδευόμενων καλλιεργειών και η υποστήριξη ιδιαίτερα των εντατικών καλλιεργειών. Δεδομένου ότι δεν διαθέτει επαρκείς υδατικούς πόρους για να καλύψει ένα ευρύτερο σχέδιο, πρέπει να μεταφερθεί νερό από μακρύτερα. Ένα είναι το έργο που μπορεί να καλύψει μακροπρόθεσμα αυτή την ανάγκη. Το Φράγμα Σεμπρωνιώτη. Το πρώτο από το δίδυμο φράγμα Ταυρωνίτη στον παραπόταμο Σεμπρωνιώτη. Η χωρητικότητα του φράγματος είναι 5 εκατ. m3 + 2 εκατ.κ.μ. θερινή απορροή, το ύψος του 67 m & το υψόμετρο του πυθμένα +275 m και οι αγωγοί διασύνδεσης του Φ1000  μήκους περίπου 12+10 χλμ. Υπάρχουν επίσης ορισμένα άλλα μικρότερα έργα (όπως λιμνοδεξαμενή Έλους κτλ).

 

2. Οι μεταφορές. Η στρατηγική πρέπει να βασίζεται στη διασύνδεση της Κρήτης μέσω του Λιμένα Κισάμου με την Ιόνια οδό. Προϋποθέσεις για την επίτευξη του στόχου αποτελεί η αναβάθμιση του λιμένα στο επίπεδο των διευρωπαϊκών δικτύων και η αναβάθμιση του ΒΟΑΚ αρχίζοντας από την παράκαμψη της πόλης Κισάμου και τη συμπλήρωση προς ανατολάς όλων των ελλείψεων του δρόμου. Σε συνδυασμό πρέπει να αναβαθμιστούν οι κάθετοι για τη διευκόλυνση των εσωτερικών μεταφορών.

 

3.Το περιβάλλον. Η Κίσσαμος διαθέτει σημαντικούς φυσικούς πόρους οι οποίοι πρέπει να διαφυλαχτούν και να αξιοποιηθούν προς όφελος της τοπικής οικονομίας. Πρέπει να αποτραπεί κάθε προσπάθεια κατασπατάλησης και απαξίωσής τους πριν είναι αργά και τα πράγματα γίνουν ανεπίστροφα. Οι περιοχές είναι χαρακτηρισμένες προστατευόμενες και η διατήρηση τους φυσικά γίνεται κατά τον τρόπο που ορίζεται σ’ όλη την Ευρώπη. Μιλάμε για την ανάληψη ευθύνης διαχείρισης ως επείγον μέτρο. Το φυσικό περιβάλλον σε συνδυασμό με το πολιτιστικό-αρχαιολογικό απόθεμα αποτελούν μια πολύ ισχυρή υποδομή για την τουριστική ανάπτυξη.

 

Μια σύγχρονη αναπτυξιακή στρατηγική πρέπει να προωθεί την πολυτομεακή ανάπτυξη και να ενσωματώνει τις νέες απαιτήσεις (διαδικασίες, γνώσεις, τεχνολογία). Η Κίσσαμος δεν έχει να φοβηθεί τίποτα στο σύγχρονο κόσμο (μόνο τον εαυτό της). Διαθέτει πλούσιους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους, ικανό ανθρώπινο δυναμικό και κοινωνική συνοχή, που αν αξιοποιηθούν σωστά, μπορεί να κατακτήσει ισχυρή θέση όχι μόνο στο Νομό και την Κρήτη αλλά και διεθνώς. 

 

Κρίσιμοι τομείς που πρέπει να επανεξεταστούν στο σύνολό τους είναι η γεωργία και ο τουρισμός.

 

Στην γεωργία, ο παραδοσιακός τόπος παραγωγής και διάθεσης βρίσκεται σε χρόνια κρίση και πρέπει να μιλήσομε για αναδιάρθρωση της. Ο κυριότερος στόχος σήμερα για τη γεωργία, είναι η ποιότητα και η μεταποίηση σε τρόφιμα.

 

Δεδομένου ότι η Κίσσαμος διαθέτει εύφορα εδάφη και ικανό ανθρώπινο δυναμικό μια στρατηγική ανάπτυξης πρέπει να βασίζεται κυρίως στον Α’γενή τομέα και στην αναδιάρθρωσή του πάνω σε σύγχρονες βάσεις.

 

Απαιτείται ένα νέο σύστημα οργάνωσης των μικρών παραγωγών που θα καλύπτει κάθετα την αγροτική δραστηριότητα. Η μικρή εκμετάλλευση που περιορίζεται και μόνον στην παραγωγή του προϊόντος δεν έχει καμιά προοπτική στο μέλλον. Χρειάζονται συλλογικά επιχειρηματικά σχέδια παραγωγής και διάθεσης προϊόντων που θα εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση σε προδιαγραφές και απαιτήσεις ποιότητας, που θα ενσωματώνουν την προστιθέμενη αξία στην περιοχή. Στη μεταεπιδοματική εποχή, με το νέο μοντέλο Γεωργίας -όπως ονομάζεται «Συμβολαιακή Γεωργία»- οι προδιαγραφές ποιότητας καθορίζονται από τη διεθνή αγορά. Αυτό το μοντέλο Γεωργίας -σε ότι αφορά, τα στρατηγικής σημασίας προϊόντα, που ταξιδεύουν στα σύγχρονα εμπορικά δίκτυα - απαιτεί διεθνείς κανόνες στην παραγωγή. Όλοι είναι συνυπεύθυνοι στην αγρο-διατροφική αλυσίδα και όλοι υποψιασμένοι από τις διατροφικές κρίσεις.

 

Δεν έχουν νόημα σήμερα οι αυταπάτες και η επίκληση της τιμιότητας του καθενός χωριστά και της ατιμίας των άλλων.  Σήμερα τίποτα δεν είναι αθώο και όλοι πρέπει να τεκμηριώνουν την αθωότητα τους κάθε στιγμή. Μια περιοχή μεμονωμένων και αποκομμένων παραγωγών εκτός του ότι γίνεται έρμαιο της αγοράς κάθε φορά δεν μπορεί να στηριχτεί πουθενά στην οικονομική της ανάπτυξη. Η καλύτερη υποδομή ποιότητας για μια περιοχή είναι η κουλτούρα για την ποιότητα, η αντίληψη πού θα έχουν οι κάτοικοι της για την ποιότητα και η τήρηση των σύγχρονων κανόνων πιστοποιημένης παραγωγής και μεταποίησης.

Προς τούτο χρειάζονται συλλογικά σχέδια. Πράγμα που σημαίνει ότι σ’ αυτή την υπόθεση πρέπει να ενεργοποιηθούν όλοι οι συντελεστές της ανάπτυξης.

 

Στον τουρισμό το μοντέλο του μαζικού και φτηνού τουρισμού δεν έχει προοπτικές επέκτασης και πρέπει να δημιουργηθούν νέα εναλλακτικά, ανταγωνιστικό μοντέλα. Η αξιοποίηση των φυσικών και πολιτιστικών πόρων της περιοχής δίνει δυνατότητες ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών ανάπτυξης.

 

Ειδικά ζητήματα είναι,

·          Η οργανική σχέση και συνάφεια μεταξύ των διάφορων παραγωγικών δραστηριοτήτων όπως μεταξύ τουρισμού, γεωργίας και μεταποίησης. Η συμβολή του κάθε κλάδου στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων και υπηρεσιών του άλλου.

·          Η οργανική ένταξη και αξιοποίηση της γνώσης που υπάρχει στα επιστημονικά ιδρύματα στις παραγωγικές διαδικασίες.

·          Η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών που να αντιστοιχούν στις ανάγκες της παραγωγικής βάσης

·          Η σύνδεση της διατήρησης του περιβάλλοντος με την αναπτυξιακή διαδικασία. Η ανάπτυξη συστημάτων για την περιβαλλοντική διαχείριση.

 

 Από τα γεγονότα προκύπτει ότι η πλήρης εφαρμογή τέτοιων ενεργειών δεν είναι, ωστόσο, τόσο εύκολη. Ως παράδειγμα το πέρασμα από το γεωργικό προϊόν στα τρόφιμα, όπως και το πέρασμα από την παραγωγή στην εμπορία, μπορεί να φαίνεται σαν ένα φυσικό επακόλουθο, στην πραγματικότητα όμως δεν συντελείται απρόσκοπτα και με φυσικό τρόπο. Εντούτοις, από παραδείγματα σε άλλες περιοχές προκύπτει ότι, εάν τηρηθούν αυστηρά ορισμένες προϋποθέσεις, η επιτυχία είναι δεδομένη. Στις προϋποθέσεις η κυριότερη είναι, η παροχή της κατάλληλης στρατηγικής, η οποία να αποτελεί αντικείμενο ευρείας συναίνεσης.

 

Μεγάλη προσοχή πρέπει δοθεί στο υπό εξαγγελία Τμήμα ΤΕΙ στο Καστέλι. Πρέπει άμεσα να παρασχεθούν όλες οι αναγκαίες υποδομές ώστε να θεμελιωθεί ισχυρά και να αποδώσει στην τοπική οικονομία. Οι Κισαμίτες πρέπει να το δουν ως ένα Κέντρο Γνώσης που πρέπει να αξιοποιηθεί στην τοπική ανάπτυξη.

 

Κίσσαμος 8-10-2005

Γιώργος Αγοραστάκης

 ΑΝΤΙΝΟΜΑΡΧΗΣ ΧΑΝΙΩΝ

 

 

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

 

SOCIAL MEDIA

Επισκευθείτε τη σελίδα μου στο FacebookΑκολουθείστε τη σελίδα μου στο TwitterΕπισκευθείτε τη σελίδα μου στο Google Plus

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ

Συνδέεστε μαζί μας

TWEETS ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

www.mikis-crete.gr